GEUZENHERDENKING EN GEUZENPENNING 2026
Op vrijdag 13 maart 2026 was er in de morgen de Geuzenherdenking, op de Markt de kranslegging bij het Geuzenmonument en om 15.00 de uitreiking van de Geuzenpenning
Zie verder het verslag door te klikken op de header of op "lees verder"
GEUZENHERDENKING EN GEUZENPENNING 2026
De 15 Geuzen uit de Tweede Wereldoorlog en de 3 februaristakers uit Amsterdam zijn in 1941 gefusilleerd op donderdag 13 maart. Vandaar dat 13 maart de dag is dat de Geuzenherdenking, de kranslegging bij het Geuzenmonument op de Markt en de uitreiking van de Geuzenpenning ook op 13 maart zijn. Behalve als het op een zondag valt. Dit jaar viel 13 maart op een vrijdag. Vrijdag de dertiende. De dag begon met regen. Het was echt zo’n dag dat je liever thuis blijft. Nat en somber. De Geuzenherdenking op de begraafplaats Emaus zou om 11 uur beginnen. In het Geuzengraf te Vlaardingen liggen zes verzetsmensen begraven. Er zijn ook negen gedenkstenen van Geuzen die elders begraven liggen. Tegen 11 uur was de regen ineens wat minder. Toch maar even de gang gemaakt naar het Emaus. Daar stonden al behoorlijk wat mensen. Bijna allemaal met een paraplu op. Vanaf de ingang ging de stoet richting het Geuzengraf. Ook daar waren de paraplus uitgeklapt.
De trompettist van de Marinierskapel speelde, nog steeds in de regen, de last post. In de minuut stilte had iedereen zo zijn gedachten.
De nieuwe burgemeester van Vlaardingen, Frederik Zevenbergen, deed zijn indrukwekkende toespraak nog steeds in de regen, al werd het al wat minder.
De eerste krans werd gelegd door Harald Bergmann, voorzitter van de Stichting Geuzenpenning en burgemeester van Schiedam. En of het zo moest zijn. De regen hield op. De paraplus werden ingeklapt.
De tweede krans werd gelegd door Frederik Zevenbergen namens de gemeentebesturen van Schiedam, Vlaardingen, Maassluis en Rotterdam.
Daarna volgde de laureaat Gergely Karácsony, burgemeester van Boedapest, Cokkie Kraaijeveld als nabestaande van geus Arie Kop en leerlingen van basisschool de Hoeksteen en leerlingen van het VOS.,
Na het gedicht “Nooit weer” van Peter Paul J. Doodkorte, voorgedragen door Jorieke Akkerman-Salari, volgde het Wilhelmus ondersteund door de Marinierskapel. Zowel de Britse vlag als de Nederlandse vlag werden van halfstok naar de top gehesen. De Britse vlag omdat er ook drie Britse zeelieden die op 11 mei 1940 om het leven kwamen aan boord van Loodsboot 19 op het Emaus begraven zijn. Loodsboot 19 deed een poging om de Nederlandse goudvoorraad naar Londen te brengen. Op Het Scheur bij Vlaardingen raakte het schip een Duitse magnetische mijn, waarna het zonk. De drie Britten werden vervolgens begraven op begraafplaats Emaus. De kleinzoon en achterneef van ‘commander’ James Alexander Corrie Hill, waren aanwezig bij de ceremonie. Zij eerden bij de Geuzengraven zowel de Geuzen als de Britse slachtoffers. Op de grafsteen van de Britse zeelieden staat ‘Forever England’.
Na de plechtigheid op het Emaus ging er een stoet mensen achter de Marinierskapel naar het Geuzenmonument op de Markt. Daar werden kransen gelegd o.a. door e laureaat 2026 Gergely Karácsony. Bijzonder was daarna de opening van het minimuseum onder de trappen van het stadhuis door 10 leerlingen van het VOS en 5 leerlingen van de Hoeksteen, samen met de wethouders Lilian van Kalken en Koen Kegel, en de laureaat.
De uitreiking van de Geuzenpenning kon dit jaar, evenals vorig jaar, niet in de Grote Kerk plaatsvinden. Waar vorig jaar de uitreiking in Schiedam werd gehouden, was de plechtigheid wel in Vlaardingen, maar nu in de Stadsgehoorzaal. Ondanks de bedenkingen bleek dat alles mee te vallen. De Marinierskapel stond opgesteld op het toneel, Mannenkoor Orpheus zat op het balkon. De genodigden op de voorste rijen en verder in de zaal de donateurs van de Stichting.
Bij binnenkomst van de laureaat en het gevolg speelde de Marinierskapel de “March of the Resistance” van John Williams. Het gecombineerde Mannenkoor Orpheus zong “Hallelujah” van Leonard Cohen. De voorzitter van de Stichting Geuzenpenning, Harald Bergmann, hield zijn toespraak gevolgd door Femke Halsema, burgemeester van Amsterdam, die de uitreiking zou doen. Het Hongaars intermezzo door Tzigane was een onverwacht muzikaal hoogtepunt.
Harald Bergmann betrad weer het podium en las het toekenningsbesluit voor aan de laureaat. Onder luid applaus hing Femke Halsema de Geuzenpenning om bij de laureaat.
Na de film van Ruud Stapel over de laureaat sprak Gergely Karácsony zijn dankwoord uit.
Nadat de Marinierskapel “Geuzen Medal Fanfare” van Jan de Haan speelde, droeg Mijke Forsten het gedicht “Herinneren voor Vrijheid en Gelijkheid” voor.
Nadat Orpheus “het lied der achttien dooden” van Jan Camper zong en Psalm 43, vers 4 werd gezongen volgde een couplet van het Wilhelmus. Tijdens het vertrek uit de zaal speelde de Marinierskapel “Princess Leia’s Theme uit Starwars van John Williams. Iedereen kon terugkijken op een gedenkwaardige uitreiking van de Geuzenpenning 2026.
Maar wie is nou de laureaat Gergely Karácsony uit Boedapest?
Gergely Szilveszter Karácsony is geboren op 11 juni 1975 in Fehérgyarmat, Hongarije. Hij heeft politieke wetenschappen gestudeerd. Hij is sinds 17 oktober 2019 burgemeester van Boedapest en is in 2024 herkozen voor een tweede termijn. Hij is een tegenstander van Viktor Orbán, premier van Hongarije. Die is oprichter van de Fidesz partij en ligt nogal dwars in Europese zaken. Gergely Karácsony kreeg de Geuzenpenning 2026 door zijn moedige inzet voor democratische waarden, de vrijheid van meningsuiting en gelijke rechten in een steeds autoritairder politiek klimaat in Hongarije. Karácsony ziet Boedapest als verdediger van vrijheid en democratie voor alle Hongaren. In 2025 werd de Pride-parade door Orbán verboden. Als burgemeester van Boedapest liet Karácsony op 28 juni 2025 de Pride-parade toch doorgaan. Ruim 200.000 mensen liepen mee, waaronder burgemeester Femke Halsema van Amsterdam. Karácsony wil met zijn handelen mensen mobiliseren en een baken van hoop zijn.
Dat is in deze roerige tijden belangrijk: een baken van hoop.
Gergely Karácsony samen met voormalig burgemeester van Vlaardingen Annemiek Jetten